چاوا پسوولا مووچێ ئەلمانی (Lohnabrechnung) دێڕ ب دێڕ بخوینی
ژ دەقێ عەرەبی هاتیە وەرگێڕان. ب عەرەبی بخوینە
هەر هەیڤ ژ خودانکارێ خۆ پسوولەکا مووچەی (Lohnabrechnung یان Gehaltsabrechnung) وەردگری کو تژی کورتکرنە. پترییا خەلکی تنێ بەرێ خۆ ددەنە دوماهیک ژمارێ، لێ تێگەهشتن ژ پسوولێ هاریکاریا تە دکەت خەلەتیان ببینی، و دەمێ پێشکێشکرنا داخوازا ئاکنجیبوونێ یان رەگەزنامێ یان قەرزێ پێدڤییە. ئەڤ رێبەرە بڕگان ب وێ رێزبەندیێ روهن دکەت یا ب ئاسایی دیار دبن.
زانیاریێن سەرەکی ل سەری پسوولێ
ل سەری ناڤێ خۆ، ژمارا باجێ (Steuer-ID)، ژمارا بیمێ جڤاکی (Sozialversicherungsnummer)، پۆلا باجێ (Steuerklasse)، ژمارا بەخشینێن زارۆکان (Kinderfreibeträge)، سندووقێ بیمێ ساخلەمیێ (Krankenkasse)، و پەیوەندیا خۆ یا کەنیسێ بۆ باجێ دبینی. پێشی ڤان بپشکنە: پۆلەکا باجێ یا خەلەت یان تۆمارا کەنیسێ یا خەلەت واتە بڕینا خەلەت هەر هەیڤ.
مووچێ گشتی (Brutto)
مووچێ بنەڕەتی و هەر زێدەیەکێ دگریت: دەمژمێرێن زێدە، خەلاتێن کارێ شەڤێ یان رۆژێن بێهنڤەدانێ، خەلات، و دەرمالا بێهنڤەدانێ یان مووچێ هەیڤا سێزدێ ئەگەر هەبیت. هندەک دەرمال د سنوورێ یاساییدا ژ باج یان بیمێ هاتینە بەخشین، لەورا دبیت گشتیەکێ باجێ (Steuerbrutto) و گشتیەکێ بیمێ (SV-Brutto) ببینی کو ژ گشتیێ تەمام جیاوازن.
بڕینێن باجێ
باجا مووچەی (Lohnsteuer، LSt) ب ئاسایی مەزنترین بڕگەیە، و مووچە و پۆلا باجا تە دیار دکەن. باجا هاوپشتیێ (Solidaritätszuschlag، SolZ) ئەڤرۆ پترییا خودانێن داهاتێ ناڤنجی نادەن، لەورا دبیت سفر دیار ببیت. باجا کەنیسێ (Kirchensteuer، KiSt) تنێ هنگێ دهێتە بڕین دەمێ تو وەکی ئەندامێ کەنیسەکێ تۆمار بی کو باجێ کۆم دکەت. ئەگەر تە باجا کەنیسێ دیت و تو تۆمار نەبی، دەستبەجێ سەرەدانا نڤیسینگەها هاوەلاتیان و نڤیسینگەها باجێ بکە، چونکی زانیاری ژ تۆمارا ئاکنجیبوونێ دهێت.
بیمێن جڤاکی
چار بڕگە کو نێزیکی ب ئێکسانی د ناڤبەرا تە و خودانکاریدا دهێنە دابەشکرن، و د پسوولا تەدا تنێ پشکا تە دیار دبیت: بیمێ خانەنشینیێ (RV)، بیمێ بێکاریێ (AV)، بیمێ ساخلەمیێ (KV) دگەل بەشداریا زێدە یا سندووقێ تە، و بیمێ چاڤدێریێ (PV) کو رێژا وێ بۆ یێن زارۆک نینن و ژیێ وان ژ 23 سالان پترە کێمەک بلندترە.
مووچێ پاقژ و بڕێ ڤەگوهاستی
مووچێ پاقژ (Netto) گشتییە پشتی دەرئێخستنا باج و بیمان. لێ ئەو بڕێ دگەهیتە هەژمارا تە (Auszahlungsbetrag) دبیت جیاواز بیت ب ئەگەرێ بڕگێن پشتی پاقژی، وەکی بەشداریا ڤەگوهاستنێ یا خودانکار ددەت و پشکەکێ دبڕیت، یان پێشەکیەکا بەرێ، یان بەشداریا تە د پلانەکا پاشەکەفتا خانەنشینیێدا ب رێکا کۆمپانیێ، یان دەستبەسەرداگرتنا مووچەی.
چاوا پشتڕاست بی پسوولا تە دروستە؟
مووچێ گشتی و پۆل و هەرێم و رێژا بەشداریا زێدە یا سندووقێ خۆ د حاسیبەکا مووچەیدا بنڤیسە، و ئەنجامێ دگەل بڕگێن پسوولا خۆ بەراورد بکە. جیاوازیا بچووک ئاساییە ب ئەگەرێ گروڤەکرنێ یان دەرمالێن تایبەت، لێ دەربارەی جیاوازیا مەزن ب نڤیسار ژ پشکا کارمەندان (Personalabteilung) بپرسە. هەمی پسوولێن مووچەی هەلگرە، چونکی د مامەلێن ئاکنجیبوونێ و رەگەزنامێ و راپۆرتا باجێدا پێدڤینە.
ئەڤ بابەتە زانیاریێن گشتینە و نە شیرەتا یاسایی یان باجێیە. یاسا دهێنە گوهۆڕین، لەورا سەرچاوەیێن فەرمی یێن ل خوارێ یان دەزگەها پەیوەندیدار بپشکنە. تە خەلەتیەک دیت؟ بێژە مە.