پۆلێن باجێ یێن ئەلمانی (Steuerklassen) ب هووری
ژ دەقێ عەرەبی هاتیە وەرگێڕان. ب عەرەبی بخوینە
ئێک ژ ئێکەمین سەرسوڕمانێن نووهاتیان بۆ ئەلمانیا ئەوە کو مووچێ پاقژ تنێ پشتا خۆ ب مووچێ گشتی گرێ نادەت، بەلکو ب «پۆلا باجێ» (Steuerklasse) ژی. دوو کەس ب هەمان مووچێ گشتی دبیت ب ئەگەرێ جیاوازیا پۆلێ سەدان یۆرۆ جیاوازی د مووچێ پاقژ یێ هەیڤانەدا هەبیت. ئەڤ رێبەرە شەش پۆلان روهن دکەت.
ئێک: پۆل بڕینا هەیڤانە دیار دکەت، نە باجا دوماهیێ
ئەڤە گرنگترین خالە. پۆلا باجێ بڕێ باجا مووچەی (Lohnsteuer) دیار دکەت یا خودانکار هەر هەیڤ دبڕیت، واتە پارەدانەکا پێشوەختە. باجا راستەقینە یا دوماهیێ سالانە ل سەر کۆما داهات و رەوشا تە دهێتە هژمارتن. لەورا دبیت پارە بۆ تە بزڤڕیتەڤە ئەگەر بڕینا هەیڤانە ژ پێدڤی پتر بیت، یان جیاوازیێ بدەی ئەگەر کێمتر بیت.
پۆلا 1: سەلت
بۆ سەلت و جوداببوویان و بێوەژنان (ژ سالا پشتی مرنا هەڤژینی)، و بۆ هندەک هەڤژینێن کو هەڤژینێ وان ل دەرڤەی ئەلمانیا دژیت. خالا دەستپێکێ یا پترییا کارمەندانە.
پۆلا 2: دایک یان بابێ ب تنێ
بۆ دایک یان بابەکی کو ب تنێ دگەل کێمتر نە ژ زارۆکەکی دژیت و دەرمالا زارۆکی بۆ وەردگریت. بەخشینەکا زێدە ددەت کو بڕینا هەیڤانە کێم دکەت، لێ ب خۆکاری ناهێتە جێبەجێکرن: دڤێت ژ نڤیسینگەها باجێ (Finanzamt) بخوازی.
پۆلا 3 و 5: هەڤژین ب داهاتێن گەلەک جیاواز
پێکڤە دهێنە بکارئینان دەمێ داهاتێ ئێکێ ژ هەڤژینان گەلەک ژ یێ دی پترە. خودانێ داهاتێ پتر پۆلا 3 وەردگریت ب بڕینەکا گەلەک کێم، و یێ دی پۆلا 5 ب بڕینەکا زۆر. ئەنجام پتر جاران مووچێ پاقژ یێ هەیڤانە یێ پترە بۆ خێزانێ. لێ ئاگەهداری دوو تشتان بە: ئێک، هەلبژارتنا 3/5 ب یاسا ته دکەتە ناچار راپۆرتا باجێ یا سالانە پێشکێش بکەی. دوو، هندەک دەرمال یێن ل سەر مووچێ پاقژ دهێنە هژمارتن، وەکی دەرمالا دایک و بابان (Elterngeld) و دەرمالا بێکاریێ، ب پۆلێ کارتێکرن لێ دبیت.
پۆلا 4: هەڤژین ب داهاتێن نێزیک
پۆلا بنەڕەتی یا هەڤژینانە دەمێ تۆمارکرنا هەڤژینیێ، و گونجایە بۆ هەڤژینێن داهاتێ وان نێزیکە. هەروەسا «پۆلا 4 دگەل هاوکۆلکێ» (Faktorverfahren) هەیە کو بڕینێ ب هووری ل دویڤ رێژا داهاتێ هەر ئێکی دابەش دکەت.
پۆلا 6: کارێ دووێ
ل سەر داهاتێ کارەکێ دووێ ل دەڤ خودانکارەکێ دی دهێتە جێبەجێکرن، چ بەخشین نینن، لەورا بڕینا وێ یا بلندترینە. ئەڤە نە ب واتا هندێیە کو ل دوماهیێ تو باجا پتر ددەی: راپۆرتا سالانە هەردوو داهاتان کۆم دکەت و باجا راستەقینە دهژمێریت.
چاوا پۆلا خۆ بگوهۆڕی؟
هەڤژین دشێن ب رێکا دەروازەیا ئەلیکترۆنی ELSTER یان فۆرمەکا کاغەزی داخوازا گوهۆڕینا پۆلێ ژ نڤیسینگەها باجێ بکەن. گوهۆڕین ب شێوەیەکێ ئەلیکترۆنی دگەهیتە خودانکاری. بەری گوهۆڕینێ، پۆلێن جیاواز د حاسیبەکا مووچەیدا تاقی بکە.
ئەڤ بابەتە زانیاریێن گشتینە و نە شیرەتا یاسایی یان باجێیە. یاسا دهێنە گوهۆڕین، لەورا سەرچاوەیێن فەرمی یێن ل خوارێ یان دەزگەها پەیوەندیدار بپشکنە. تە خەلەتیەک دیت؟ بێژە مە.