پۆلەکانی باجی ئەڵمانی (Steuerklassen) بە وردی
وەرگێڕدراوە لە دەقی عەرەبییەوە. بە عەرەبی بخوێنەوە
یەکێک لە یەکەم سەرسوڕمانەکانی تازەگەیشتووان بۆ ئەڵمانیا ئەوەیە کە مووچەی پوخت تەنها پشت بە مووچەی گشتی نابەستێت، بەڵکو پشت بە «پۆلی باج» (Steuerklasse)یش دەبەستێت. دوو کەس بە هەمان مووچەی گشتی لەوانەیە بە هۆی جیاوازیی پۆلەوە سەدان یۆرۆ جیاوازی لە مووچەی پوختی مانگانەیاندا هەبێت. ئەم ڕێبەرە شەش پۆلەکە ڕوون دەکاتەوە.
یەکەم: پۆل بڕینی مانگانە دیاری دەکات، نەک باجی کۆتایی
ئەمە گرنگترین خاڵە. پۆلی باج بڕی باجی مووچە (Lohnsteuer) دیاری دەکات کە خاوەنکار هەموو مانگێک دەیبڕێت، واتە پارەدانێکی پێشوەختەیە. باجی ڕاستەقینەی کۆتاییت ساڵانە لەسەر کۆی داهات و دۆخەکەت هەژمار دەکرێت. بۆیە لەوانەیە پارەت بۆ بگەڕێتەوە ئەگەر بڕینی مانگانە زیاتر لە پێویست بووبێت، یان جیاوازی بدەیت ئەگەر کەمتر بووبێت.
پۆلی 1: سەڵتەکان
بۆ سەڵت و جیابووەوە و بێوەژنەکان (لە ساڵی دوای مردنی هاوسەر)، و بۆ هەندێک هاوسەرگیرکراو کە هاوسەرەکەیان لە دەرەوەی ئەڵمانیا دەژی. خاڵی دەستپێکی زۆربەی کارمەندانە.
پۆلی 2: دایک یان باوکی تەنها
بۆ دایک یان باوکێک کە بە تەنها لەگەڵ لانیکەم یەک منداڵ دەژی و دەرماڵەی منداڵی بۆ وەردەگرێت. بەخشینێکی زیادە دەدات کە بڕینی مانگانە کەم دەکاتەوە، بەڵام خۆکار جێبەجێ ناکرێت: دەبێت لە فەرمانگەی باج (Finanzamt) داوای بکەیت.
پۆلی 3 و 5: هاوسەران بە داهاتی زۆر جیاواز
پێکەوە بەکاردێن کاتێک داهاتی یەکێک لە هاوسەران زۆر لەوی تر زیاترە. خاوەنی داهاتی زیاتر پۆلی 3 وەردەگرێت بە بڕینێکی زۆر کەم، و ئەوی تر پۆلی 5 بە بڕینی زۆر. ئەنجام زۆرجار مووچەی پوختی مانگانەی زیاترە بۆ خێزان. بەڵام ئاگاداری دوو شت بە: یەکەم، هەڵبژاردنی 3/5 بە یاسا ناچارت دەکات ڕاپۆرتی باجی ساڵانە پێشکەش بکەیت. دووەم، هەندێک دەرماڵە کە لەسەر مووچەی پوخت هەژمار دەکرێن، وەک دەرماڵەی دایک و باوک (Elterngeld) و دەرماڵەی بێکاری، بە پۆلەکە کاریگەر دەبن.
پۆلی 4: هاوسەران بە داهاتی نزیک
پۆلی بنەڕەتیی هاوسەرانە لە کاتی تۆمارکردنی هاوسەرگیری، و گونجاوە بۆ هاوسەران کە داهاتیان نزیکە. هەروەها «پۆلی 4 لەگەڵ هاوکۆڵکە» (Faktorverfahren) هەیە کە بڕینەکە بە وردی بە پێی ڕێژەی داهاتی هەر یەکێکیان دابەش دەکات.
پۆلی 6: کاری دووەم
لەسەر داهاتی کارێکی دووەم لای خاوەنکارێکی تر جێبەجێ دەکرێت، هیچ بەخشینێکی نییە، بۆیە بڕینەکەی بەرزترینە. ئەمە مانای ئەوە نییە لە کۆتاییدا باجی زیاتر دەدەیت: ڕاپۆرتی ساڵانە هەردوو داهاتەکە کۆدەکاتەوە و باجی ڕاستەقینە هەژمار دەکات.
چۆن پۆلەکەت بگۆڕیت؟
هاوسەران دەتوانن لە ڕێگەی دەروازەی ئەلیکترۆنیی ELSTER یان فۆرمی کاغەزییەوە داوای گۆڕینی پۆل لە فەرمانگەی باج بکەن. گۆڕانکارییەکە بە شێوەی ئەلیکترۆنی دەگاتە خاوەنکار. پێش گۆڕین، پۆلە جیاوازەکان لە حاسیبەیەکی مووچەدا تاقی بکەرەوە.
ئەم بابەتە زانیاریی گشتییە و ڕاوێژی یاسایی یان باجی نییە. یاساکان دەگۆڕێن، بۆیە سەرچاوە فەرمییەکانی خوارەوە یان دامەزراوەی پەیوەندیدار بپشکنە. هەڵەیەکت بینی؟ پێمان بڵێ.