دەرماڵەی دایک و باوک (Elterngeld) لە ئەڵمانیا: کێ مافی هەیە، چۆن هەژمار دەکرێت و کەی داوای بکەیت
وەرگێڕدراوە لە دەقی عەرەبییەوە. بە عەرەبی بخوێنەوە
دەرماڵەی دایک و باوک (Elterngeld) بەشێک لەو داهاتە قەرەبوو دەکاتەوە کە خێزان لەدەستی دەدات کاتێک یەکێک یان هەردوو دایک و باوک کار ڕادەگرن یان کەمی دەکەنەوە بۆ چاودێریی منداڵێکی تازە لەدایکبوو. یەکێکە لە گرنگترین دەرماڵەکان بۆ خێزانە گەنجەکان لە ئەڵمانیا، بەڵام زۆر کەس بەشێکی لەدەست دەدەن بە هۆی دواکەوتن لە داواکاری یان تێنەگەیشتن لە شێوازی هەژمارکردنی.
کێ مافی دەرماڵەی دایک و باوکی هەیە؟
بە گشتی ئەوەی لە ئەڵمانیا لەگەڵ منداڵەکەی لە هەمان خێزاندا دەژی، خۆی چاودێریی دەکات، و لە ماوەی دەرماڵەکەدا زیاتر لە ژمارەیەکی دیاریکراو کاتژمێر لە هەفتەیەکدا کار ناکات. بۆ هاووڵاتیانی دەرەوەی یەکێتیی ئەوروپا، یاسا جۆرێکی دیاریکراوی نیشتەجێبوون داوا دەکات: خاوەنی نیشتەجێبوونی هەمیشەیی و زۆربەی نیشتەجێبوونەکانی کار مافیان هەیە، لە کاتێکدا هەندێک نیشتەجێبوونی کاتی بۆ مەبەستی دیاریکراو دەرکراون. هەروەها سنوورێکی بەرزی داهاتی باجدار هەیە کە لە سەرووی ئەوەوە دەرماڵە نادرێت. پێش لەدایکبوون دۆخەکەت لە دەروازە فەرمییەکەدا بپشکنە.
چۆن هەژمار دەکرێت؟
یاسای گشتی ئەوەیە کە دەرماڵەکە یەکسانە بە 65% تا 67%ی تێکڕای داهاتی پوخت لە دوازدە مانگی پێش لەدایکبوون، بە کەمترین بڕی 300 یۆرۆ و زۆرترین بڕی 1,800 یۆرۆ لە مانگێکدا لە دەرماڵەی بنەڕەتیدا. ئەوەی داهاتی نەبووبێت کەمترین بڕ وەردەگرێت. لەبەر ئەوەی هەژمارکردن پشت بە پوخت دەبەستێت، پۆلی باجەکەت لە مانگەکانی پێش لەدایکبوون کار دەکاتە سەر بڕەکە، بۆیە هەندێک هاوسەر زوو پۆلەکەیان دەگۆڕن، بە مەرجێک گۆڕانەکە بە کاتی پێویست پێش لەدایکبوون بێت وەک یاسا داوای دەکات.
دەرماڵەی بنەڕەتی یان ElterngeldPlus؟
دەرماڵەی بنەڕەتی (Basiselterngeld) بە ئاسایی تا 12 مانگ بۆ یەکێک لە دایک و باوک دەدرێت، و دەکرێت تا 14 مانگ درێژ ببێتەوە ئەگەر ئەوی تر لانیکەم دوو مانگ وەربگرێت. ElterngeldPlus بە نیوەی بڕی مانگانە بەڵام بۆ دوو هێندەی ماوەکە دەدرێت، و گونجاوە بۆ ئەوەی بە نیوە دەوام دەگەڕێتەوە بۆ کار. دەکرێت هەردوو جۆرەکە تێکەڵ بکرێن و مانگەکان بە شێوەی جیاواز لە نێوان دایک و باوکدا دابەش بکرێن، بۆیە پێش داواکاری پلانی دابەشکردن دابنێ.
کەی داواکاری پێشکەش بکەیت؟
داواکاری دوای لەدایکبوون لە فەرمانگەی دەرماڵەی دایک و باوک (Elterngeldstelle) لە هەرێمەکەت پێشکەش دەکرێت، و زۆرێک لە هەرێمەکان ڕێگە بە داواکاریی ئەلیکترۆنی دەدەن. گرنگترین خاڵ: دەرماڵەکە بە شێوەی ڕابردوو تەنها بۆ سێ مانگی پێش مانگی داواکاری دەدرێت. دواکەوتن واتای لەدەستدانی مانگەکانی دەرماڵەیە بۆ هەمیشە. بەڵگەنامەکان پێش لەدایکبوون ئامادە بکە: پسوولەکانی مووچە، بڕوانامەی لەدایکبوون کە فەرمانگەی باری کەسی دوای لەدایکبوون دەریدەکات، و نووسراوی بیمەی تەندروستی دەربارەی دەرماڵەی دایکایەتی.
تێبینییەک دەربارەی باج
دەرماڵەی دایک و باوک لە باج بەخشراوە، بەڵام لە هەژمارکردنی ڕێژەی باجی داهاتەکانی تری خێزاندا دەخرێتە ژمارەوە. ئەگەر ئەم دەرماڵانە لە ساڵێکدا زیاتر لە 410 یۆرۆ بن، پێشکەشکردنی ڕاپۆرتی باج ناچاری دەبێت، و لەوانەیە جیاوازییەکی کەم بدەیت. پێشوەختە ئەمە بزانە بۆ ئەوەی سەرت سوڕ نەمێنێت.
ئەم بابەتە زانیاریی گشتییە و ڕاوێژی یاسایی یان باجی نییە. یاساکان دەگۆڕێن، بۆیە سەرچاوە فەرمییەکانی خوارەوە یان دامەزراوەی پەیوەندیدار بپشکنە. هەڵەیەکت بینی؟ پێمان بڵێ.