بیمەی تەندروستی لە ئەڵمانیا: یاسایی بەراورد بە تایبەت
وەرگێڕدراوە لە دەقی عەرەبییەوە. بە عەرەبی بخوێنەوە
بیمەی تەندروستی بۆ هەموو کەسێک کە لە ئەڵمانیا دەژی ناچارییە، و بەبێ ئەو ناتوانیت مۆڵەتی نیشتەجێبوون وەربگریت یان نوێی بکەیتەوە. دوو سیستەم هەیە: بیمەی یاسایی (GKV) کە نزیکەی 90%ی دانیشتووان دەگرێتەوە، و بیمەی تایبەت (PKV). هەموو کەس ناتوانێت هەڵبژێرێت، و هەڵبژاردنەکە لەوانەیە بڕیارێکی درێژخایەن بێت کە گەڕانەوەی لێی قورسە.
کێ بە شێوەیەکی خۆکار سەر بە بیمەی یاساییە؟
هەموو کارمەندێک کە داهاتی ساڵانەی لە خوار سنووری ناچاریی بیمە (Versicherungspflichtgrenze)وەیە دەبێت لە بیمەی یاسایی بێت و مافی هەڵبژاردنی نییە. ئەم سنوورە هەموو ساڵێک نوێ دەکرێتەوە. ئەوانەی داهاتیان لەم سنوورە زیاترە، و خاوەنکارە ئازادەکان و فەرمانبەرانی حکومی (Beamte) دەتوانن بیمەی تایبەت هەڵبژێرن.
بەشداریی بیمەی یاسایی چۆن هەژمار دەکرێت؟
بەشداری ڕێژەیەکی سەدییە لە مووچەی گشتی: ڕێژەیەکی گشتیی جێگیر بۆ هەموو سندووقەکان، لەگەڵ «بەشداریی زیادە» (Zusatzbeitrag) کە هەر سندووقێک خۆی دیاری دەکات. کارمەند و خاوەنکار بە یەکسانی دابەشی دەکەن، و دوای سنوورێکی داهات زیاد نابێت. ڕێژەی بەشداریی زیادەی سندووقەکەت لە ماڵپەڕەکەی یان لە نامەکانیدا دەدۆزیتەوە.
گەورەترین سوودی بیمەی یاسایی: بیمەی بەخۆڕایی خێزان
لە بیمەی یاساییدا، هاوسەر و منداڵەکان کە داهاتی خۆیان نییە (یان داهاتێکی زۆر کەمیان هەیە) بەخۆڕایی لە «بیمەی خێزان» (Familienversicherung)دا بیمە دەکرێن. بۆ خێزانێک کە یەک کەس داهاتی هەیە و چەند منداڵێکی هەیە، ئەم سوودە بە تەنها لەوانەیە مانگانە سەدان یۆرۆ بهێنێت بەراورد بە بیمەی تایبەت.
بیمەی تایبەت چۆن کار دەکات؟
لە بیمەی تایبەتدا قیست پەیوەندیی بە داهاتەوە نییە، بەڵکو بە تەمەنت لە کاتی بەشداریکردن و دۆخی تەندروستیت و ئاستی ئەو بیمەیەی هەڵیدەبژێریت. هەر ئەندامێکی خێزان قیستی جیای خۆی دەدات، منداڵانیش. زۆرجار سەرەتا پارەی پزیشک دەدەیت و دواتر لە کۆمپانیاکە وەریدەگریتەوە. سوودە باوەکانی: ژوانی خێراتر لای هەندێک پزیشک، بیمەی فراوانتر لە هەندێک خزمەتگوزاری، و قیستێک کە لەوانەیە بۆ گەنجی تەندروست بە داهاتی بەرز کەمتر بێت.
مەترسییەکان پێش هەڵبژاردنی تایبەت
قیستەکانی بیمەی تایبەت لەگەڵ تەمەندا بەرز دەبنەوە، و گەڕانەوە بۆ بیمەی یاسایی دوای تەمەنی 55 ساڵ زۆر قورسە و پێش ئەویش مەرجی توندی هەیە. خێزانی گەورە چەند قیستێک دەدات. بۆیە بڕیارەکە پشت بە پلانی درێژخایەنت دەبەستێت: ئایا تا خانەنشینی لە ئەڵمانیا دەمێنیتەوە؟ پلانی منداڵت هەیە؟ ئایا داهاتەکەت بەرز دەمێنێتەوە؟
کامیان بۆ تۆ گونجاوترە؟
بیمەی یاسایی زۆرجار گونجاوترە بۆ خێزان بە یەک داهات، بۆ ئەوانەی پلانی چەند منداڵێکیان هەیە، بۆ نەخۆشیی درێژخایەن، و بۆ ئەوانەی دڵنیا نین داهاتی بەرزیان بەردەوام دەبێت. بیمەی تایبەت لەوانەیە بۆ گەنجی سەڵت بە داهاتی بەرز و جێگیر گونجاو بێت، یان بۆ فەرمانبەری حکومی کە دەوڵەت بەشێکی زۆری تێچووی چارەسەری دەگرێتە ئەستۆ. دەتوانیت ڕاوێژی سەربەخۆی بەخۆڕایی لە ناوەندەکانی ڕاوێژی بەکاربەر (Verbraucherzentrale) وەربگریت.
ئەم بابەتە زانیاریی گشتییە و ڕاوێژی یاسایی یان باجی نییە. یاساکان دەگۆڕێن، بۆیە سەرچاوە فەرمییەکانی خوارەوە یان دامەزراوەی پەیوەندیدار بپشکنە. هەڵەیەکت بینی؟ پێمان بڵێ.