چۆن داوای ڕەگەزنامەی ئەڵمانی بکەیت: ڕێبەری کرداری هەنگاو بە هەنگاو
وەرگێڕدراوە لە دەقی عەرەبییەوە. بە عەرەبی بخوێنەوە
وەرگرتنی ڕەگەزنامەی ئەڵمانی گەشتێکی ئیداریی تا ڕادەیەک درێژە، بەڵام قۆناغەکانی ڕوونن ئەگەر ڕیزبەندییەکەیان بزانیت. ئەم ڕێبەرە ڕێگای ئاسایی ڕەگەزنامە بە پێی ماددەی 10ی یاسای ڕەگەزنامە (StAG) ڕوون دەکاتەوە، کە زۆربەی کۆچبەران لە ئەڵمانیا پێیدا دەڕۆن. وردەکارییەکان لە شارێکەوە بۆ شارێکی تر کەمێک جیاوازن، بەڵام قۆناغە سەرەکییەکان لە هەموو هەرێمەکاندا یەکن.
پێش دەستپێکردن: ئایا مەرجەکانت تێدایە؟
لەو کاتەوەی چاکسازیی یاسای ڕەگەزنامە لە 27ی حوزەیرانی 2024 کەوتە بواری جێبەجێکردنەوە، کەمترین ماوەی نیشتەجێبوونی یاسایی لە ئەڵمانیا بووە 5 ساڵ لەجیاتی 8. لە 30ی تشرینی یەکەمی 2025یشدا ڕێگا خێراکە کە ڕێگەی بە ڕەگەزنامە دەدا دوای 3 ساڵ هەڵوەشێنرایەوە، بۆیە ئێستا پێنج ساڵ کەمترین ماوەی یەکسانە بۆ هەمووان.
جگە لە ماوەی نیشتەجێبوون، یاسا بە ئاسایی ئەمانە داوا دەکات: مۆڵەتی نیشتەجێبوونی کارا لە جۆرێک کە ڕێگە بە مانەوەی درێژخایەن بدات؛ توانای بژێوی خۆت و خێزانەکەت بەبێ پشتبەستن بە Bürgergeld (لەگەڵ هەندێک ئاوارتەی یاسایی)؛ زمانی ئەڵمانی لە ئاستی B1؛ دەرچوون لە تاقیکردنەوەی ڕەگەزنامە یان هاوتاکەی؛ تۆماری تاوانی بێ سزای گرنگ؛ و پابەندبوون بە سیستەمی دەستووریی دیموکراتیی ئازاد.
هەنگاوی 1: بڕوانامەی زمان و تاقیکردنەوە تەواو بکە
ئەم دوو بەڵگەنامەیە زیاتر لە هەر شتێکی تر دۆسیەکان دوادەخەن، بۆیە زوو دەست پێبکە. بڕوانامەی زمان دەبێت لە دەزگایەکی دانپێدانراو بێت وەک Goethe یان telc یان تاقیکردنەوەی DTZ لە کۆتایی خولی تێکەڵبوون. تاقیکردنەوەی ڕەگەزنامە (Einbürgerungstest) 33 پرسیارە: 30 پرسیاری گشتی و 3 پرسیار دەربارەی هەرێمەکەت، و بۆ دەرچوون دەبێت لانیکەم 17 وەڵامی دروست لە ماوەی 60 خولەکدا بدەیتەوە. ئەگەر لە تاقیکردنەوەی «Leben in Deutschland»ی خولی تێکەڵبوون بە نمرەی پێویست دەرچوویت، لەوانەیە لەجیاتی تاقیکردنەوەی ڕەگەزنامە وەربگیرێت، بۆیە بڕوانامەکەی بپارێزە.
هەنگاوی 2: فەرمانگەی پەیوەندیدار بدۆزەرەوە و ژوان وەربگرە
دەزگای پەیوەندیدار فەرمانگەی ڕەگەزنامەیە (Einbürgerungsbehörde) لە شار یان قەزاکەت (Landkreis). لە شارە گەورەکاندا لەوانەیە ژوانەکان بۆ چەند مانگێک پڕ بن، و هەندێکیان وەک بەرلین بە تەواوی بۆ داواکاریی ئۆنلاین گۆڕاون. لە ماڵپەڕی شارەوانییەکەت بە وشەی Einbürgerung بگەڕێ بۆ ئەوەی شێوازی داواکاری بزانیت، و فۆرم و لیستی بەڵگەنامەکانی دابەزێنە، چونکە هەر فەرمانگەیەک لیستی تایبەتی خۆی هەیە.
هەنگاوی 3: دۆسیەیەکی تەواو ئامادە بکە
دۆسیەی ناتەواو یەکەم هۆکاری دواکەوتنی بڕیارە. پێش پێشکەشکردن هەموو بەڵگەنامەکان کۆبکەرەوە، و بەڵگەنامە بیانییەکان لای وەرگێڕێکی سوێندخواردوو (vereidigter Übersetzer) وەرگێڕە. ڕێبەرێکی جیامان هەیە دەربارەی بەڵگەنامە پێویستەکان.
هەنگاوی 4: پێشکەشکردن و چاوەڕوانی
دوای پێشکەشکردنی داواکاری و دانی کرێ، فەرمانگە دۆسیەکە دەپشکنێت و زانیاری لە دەزگاکانی تر داوا دەکات، وەک تۆماری تاوان و فەرمانگەی پاراستنی دەستوور. ماوەی کارکردن بە ئاسایی لە چەند مانگێکەوە تا زیاتر لە ساڵێکە بە پێی شار. لەم ماوەیەدا هەر گۆڕانکارییەکی گرنگ دەستبەجێ ڕابگەیەنە: ناونیشانی نوێ، کاری نوێ، هاوسەرگیری، یان نوێکردنەوەی مۆڵەتی نیشتەجێبوون. ئاگاداربە مۆڵەتی نیشتەجێبوونەکەت لە کاتی چاوەڕوانیدا بەسەر نەچێت، نوێکردنەوەی هەر بەرپرسیاریی خۆتە.
هەنگاوی 5: وەرگرتنی بڕوانامەی ڕەگەزنامە
لە کاتی ڕەزامەندیدا بڕوانامەی ڕەگەزنامە (Einbürgerungsurkunde)ت پێدەدرێت، و لە ساتی وەرگرتنیەوە دەبیتە هاووڵاتیی ئەڵمانی، نەک لە ڕێکەوتی بڕیارەکەوە. لە هەندێک شار ئاهەنگێکی ڕەمزی ساز دەکرێت. دواتر لە فەرمانگەی هاووڵاتیان (Bürgeramt) داوای ناسنامە و پاسپۆرتی ئەڵمانی دەکەیت. لە چاکسازیی 2024ەوە وازهێنان لە ڕەگەزنامەی ڕەسەن لە زۆربەی حاڵەتەکاندا مەرج نییە، بەڵام یاسای وڵاتی خۆت بپشکنە، چونکە هەندێک وڵات کاتێک ڕەگەزنامەیەکی تر وەردەگریت بە شێوەیەکی خۆکار ڕەگەزنامەکەت لێ دەسەننەوە.
هەڵە باوەکان کە داواکاری دوادەخەن
یەکەم، پێشکەشکردنی بڕوانامەی زمان لە دەزگایەکی نادانپێدانراو یان لە ئاستێکی خوارتر. دووەم، وەرگێڕانی بێ سوێند. سێیەم، بۆشایی ڕووننەکراوە لە بەڵگەی داهات یان بەشداریی خانەنشینی. چوارەم، ڕانەگەیاندنی گۆڕینی ناونیشان یان کار. پێنجەم، بەسەرچوونی مۆڵەتی نیشتەجێبوون لە کاتی کارکردن لەسەر دۆسیەکە. خۆپاراستن لەم هەڵانە مانگەها چاوەڕوانی کەم دەکاتەوە.
ئەم بابەتە زانیاریی گشتییە و ڕاوێژی یاسایی یان باجی نییە. یاساکان دەگۆڕێن، بۆیە سەرچاوە فەرمییەکانی خوارەوە یان دامەزراوەی پەیوەندیدار بپشکنە. هەڵەیەکت بینی؟ پێمان بڵێ.