جۆرەکانی مۆڵەتی نیشتەجێبوون لە ئەڵمانیا: ڕێبەرێکی سادە
وەرگێڕدراوە لە دەقی عەرەبییەوە. بە عەرەبی بخوێنەوە
وشەی «نیشتەجێبوون» لە ئەڵمانیا جۆرە بەڵگەنامەیەکی زۆر جیاواز دەگرێتەوە، و هەر جۆرێک مافەکان و مەرجەکانی نوێکردنەوە و ڕێگای خۆی بەرەو نیشتەجێبوونی هەمیشەیی و ڕەگەزنامە هەیە. زانینی جۆری ئەو مۆڵەتەی هەتە یەکەم هەنگاوی هەر پلاندانانێکە. جۆری نیشتەجێبوون لەسەر کارتەکە چاپکراوە لەگەڵ ئەو ماددە یاساییەی بە پێیەوە دەرچووە.
ڤیزای نیشتمانی (Visum)
یەکەم قۆناغی زۆربەی ئەوانەی لە دەرەوەی یەکێتیی ئەوروپاوە دێن: ڤیزای چوونەژوورەوە بۆ مەبەستێکی دیاریکراو (کار، خوێندن، کۆکردنەوەی خێزان) کە باڵیۆزخانەی ئەڵمانیا دەریدەکات. دوای گەیشتن، لە فەرمانگەی بیانییەکان (Ausländerbehörde) داوای گۆڕینی دەکەیت بۆ مۆڵەتی نیشتەجێبوون پێش بەسەرچوونی.
مۆڵەتی نیشتەجێبوونی کاتی (Aufenthaltserlaubnis)
باوترین جۆرە، بۆ مەبەستێکی دیاریکراو دەدرێت وەک کار یان خوێندن یان کۆکردنەوەی خێزان یان پاراستنی مرۆیی، بۆ ماوەیەکی سنووردار و نوێکراوە. مەبەستەکە زۆر گرنگە: دیاری دەکات ئایا مافی کارکردنت هەیە و چ جۆرە کارێک، و چ مەرجێک دەبێت لە کاتی نوێکردنەوەدا بەردەوام پێی پابەند بیت.
کارتی شینی ئەوروپی (Blaue Karte EU)
جۆرێکی تایبەتی نیشتەجێبوونی کاتییە بۆ دەرچووانی زانکۆ کە پێشنیاری کاریان هەیە بە مووچەیەک لە سەرووی کەمترین ڕێژەیەک کە هەموو ساڵێک نوێ دەکرێتەوە. گرنگترین سوودەکانی ڕێگایەکی خێراترە بەرەو نیشتەجێبوونی هەمیشەیی و ئاسانکاری لە کۆکردنەوەی خێزان. ڕێبەرێکی جیامان بۆی هەیە.
نیشتەجێبوونی هەمیشەیی (Niederlassungserlaubnis)
نیشتەجێبوونێکی بێ ماوە کە ڕێگە بە هەر جۆرە کارێک دەدات و پێویستی بە نوێکردنەوە نییە. بە گشتی چەند ساڵێک نیشتەجێبوونی کاتی، بەشداریی ڕێکوپێکی خانەنشینی، زانینی زمانی ئەڵمانی و خۆبژێوی داوا دەکات، لەگەڵ ڕێگای خێراتر بۆ هەندێک کۆمەڵ وەک خاوەنی کارتی شین و دەرچووانی زانکۆکانی ئەڵمانیا. کارتە پلاستیکییەکە ڕێکەوتی بەسەرچوونی هەیە، بەڵام مافی نیشتەجێبوون بەسەر ناچێت.
نیشتەجێبوونی درێژخایەنی یەکێتیی ئەوروپا (Daueraufenthalt-EU)
لە نیشتەجێبوونی هەمیشەیی ئەڵمانی دەچێت، بەڵام سوودی زیادە دەدات بۆ گواستنەوە و نیشتەجێبوون لە وڵاتانی تری یەکێتیی ئەوروپا. مەرجەکانی نزیکن، و لە هەندێک حاڵەتدا دەکرێت هەردووکیان هەبن.
بەڵگەنامە کە نیشتەجێبوونی تەواو نین
مۆڵەتی مانەوە لە کاتی پرۆسەی پەنابەری (Aufenthaltsgestattung) تەنها لە ماوەی لێکۆڵینەوەی داواکارییەکەدا ڕێگە بە مانەوە دەدات. Duldung هەرگیز نیشتەجێبوون نییە، بەڵکو ڕاگرتنی کاتیی بڕیاری دەرکردنە. ئەم جیاوازییە بنەڕەتییە: ساڵەکانی Duldung بە ئاسایی بە هەمان شێوە بۆ نیشتەجێبوونی هەمیشەیی یان ڕەگەزنامە ناژمێردرێن، جگە لە هەندێک ئاوارتە. ئەگەر لەم دۆخانەدایت، سەردانی ناوەندێکی ڕاوێژکاریی کۆچبەران (Migrationsberatung) بکە.
بڕوانامەی بەردەوامی (Fiktionsbescheinigung)
ئەگەر پێش بەسەرچوونی نیشتەجێبوونەکەت داوای نوێکردنەوەت کرد و بڕیار دەرنەچوو، فەرمانگەی بیانییەکان بە زۆری بڕوانامەیەکت دەداتێ کە دەیسەلمێنێت نیشتەجێبوونەکەت بە شێوەیەکی یاسایی تا بڕیاردان بەردەوامە، بە پێی ماددەی 81ی یاسای نیشتەجێبوون. هەمیشە لەگەڵ پاسپۆرتەکەت هەڵیبگرە، بە تایبەتی لە کاتی گەشت یان گۆڕینی کار.
ئەم بابەتە زانیاریی گشتییە و ڕاوێژی یاسایی یان باجی نییە. یاساکان دەگۆڕێن، بۆیە سەرچاوە فەرمییەکانی خوارەوە یان دامەزراوەی پەیوەندیدار بپشکنە. هەڵەیەکت بینی؟ پێمان بڵێ.