ژمارا بیمێ نیشتمانی (National Insurance) ل بەریتانیا: چاوا کار دکەت و بۆچی گرنگە
ژ دەقێ عەرەبی هاتیە وەرگێڕان. ب عەرەبی بخوینە
ژمارا بیمێ نیشتمانی (National Insurance number) ژمارەکا کەسییە کو د هەمی ژیانا تە یا کارکرنێدا ل بەریتانیا دگەل تەیە. ب رێکا وێ بەشداریێن تە د بیمێ نیشتمانیدا دهێنە تۆمارکرن، و ئەڤەنە یێن پاشی مافێ تە د خانەنشینیا حکومی و هندەک دەرمالاندا دیار دکەن.
ئەرێ بەری نوکە ژمارە تە هەیە؟
گەلەک ژ وان یێن ب ڤیزایا کاری یان خواندنێ دهێن ژمارا بیمێ نیشتمانی د ناڤ رێکارێن ڤیزێدا وەردگرن. پێشی بەلگەنامێن ئاکنجیبوونێ و هەژمارا خۆ د سیستەمێ ئەلیکترۆنی یێ کۆچێدا بپشکنە. ئەگەر ژمارە تە نینە و مافێ کارکرنێ تە هەیە، ب رێکا پەڕێ فەرمی یێ gov.uk داخواز بکە. خزمەتگوزاری ب تەمامی بێ بەرانبەرە، لەورا خۆ ژ هەر لایەنەکێ بپارێزە یێ پارەی بۆ دخوازیت.
ئەرێ بۆ دەستپێکرنا کاری پێدڤیە؟
دشێی بەری گەهشتنا ژمارێ دەست ب کاری بکەی ئەگەر تە مافێ کارکرنێ سەلماند، لێ دڤێت دەستبەجێ پشتی وەرگرتنا وێ بدەیە خودانکاری، دا بەشداریێن تە ب دروستی ب ناڤێ تە بهێنە تۆمارکرن.
بەشداری و خانەنشینیا حکومی
بەشداریێن بیمێ نیشتمانی ژ مووچێ تە دهێنە بڕین ئەگەر ژ سنوورەکێ دیارکری دەرباس بوو. هەر سالەکا تەمام یا بەشداریێ، یان «وان بڕان» (credits) یێن د حالەتێن وەکی بێکاریا تۆمارکری یان چاڤدێریا زارۆکاندا دهێنە دان، وەکی سالەکا شایستە بۆ خانەنشینیێ دهێتە هژمارتن. بۆ وەرگرتنا خانەنشینیا حکومی یا نوو ب تەمامی ب ئاسایی پێدڤی ب 35 سالێن شایستە هەیە، و کێمتر نە ژ 10 سالان بۆ وەرگرتنا هەر خانەنشینیەکێ.
تۆمارا خۆ بپشکنە
دشێی تۆمارا بەشداریێن خۆ و مەزەندا خانەنشینیا خۆ ب رێکا هەژمارا خۆ یا کەسی ل gov.uk بپشکنی. ئەگەر تە سالێن ناتەمام دیتن، دبیت هندەک جاران بشێی د ماوەیەکێ دیارکریدا ب بەشداریا خۆبەخش قەرەبوو بکەی. بەری پارەدانێ پشتڕاست بە ژ مفایێ وێ، و راوێژێ ژ دەزگەها فەرمی وەرگرە.
ئەگەر تە بەریتانیا هێلا
سالێن تە یێن شایستە تۆمارکری دمینن، و دبیت پاشی مافێ خانەنشینیەکا پشکی تە هەبیت هەتا ئەگەر ل دەرڤەی وەلاتی بژی. هندەک وەلات رێککەفتنێن ئاسایشا جڤاکی دگەل بەریتانیا هەنە کو کار دکەنە سەر هژمارتنا مافی. ژمارە و بەلگەنامێن خۆ هەلگرە.
شیرەت بۆ پاراستنێ
ژمارا خۆ تنێ دگەل خودانکاری و دەزگەهێن فەرمی و بانکی دەمێ پێدڤی پارڤە بکە. و گوهێ خۆ نەدە وان نامە و پەیوەندیان یێن دبێژن ژمارا تە «راگرتییە» و داخوازا زانیاری یان پارەی دکەن، چونکی شێوازێن فێلێ یێن بەربەلاڤن.
بیمێ نیشتمانی و دەرمال
هندەک دەرمال ل بەریتانیا پشتا خۆ ب تۆمارا بەشداریێن تە د بیمێ نیشتمانیدا گرێ ددەن نە ب داهاتێ تە یێ نوکە، وەکی شێوازێ نوو یێ دەرمالا گەڕیانێ ل دویڤ کاری (New Style Jobseeker’s Allowance) و دەرمالا پشتەڤانیا کاری (New Style ESA). ئەگەر تە کارێ خۆ ژ دەست دا، تۆمارا بەشداریێن تە د دوو سالێن باجێ یێن دوماهیێدا مافداربوونا تە دیار دکەت. لەورا گرنگە پشتڕاست ببی کو هەر خودانکارەکی بەشداریێن تە ب ژمارا تە یا دروست تۆمار کرینە.
ئەڤ بابەتە زانیاریێن گشتینە و نە شیرەتا یاسایی یان باجێیە. یاسا دهێنە گوهۆڕین، لەورا سەرچاوەیێن فەرمی یێن ل خوارێ یان دەزگەها پەیوەندیدار بپشکنە. تە خەلەتیەک دیت؟ بێژە مە.